“In De Kuil kun je wonen tussen de bloemen en bomen"

Mayke Baltussen, Landschapsarchitect bij Flux landscape architecture over
de groene vallei van De Kuil

mayke baltussen landschapsarchitect

De verrassing van De Kuil is de groene vallei: een weelderige oase vol bomen en planten binnen de stedelijke woningblokken. Hier ontspannen bewoners, spelen kinderen en nestelen dieren. Hier haal je opgelucht adem. Dit is een plek die draait om fysieke en sociale gezondheid: een plek voor iedereen en met iedereen. Hier groeit de bloemen- en kruidentuin bijna net zo snel als je levenslust en energie. Landschapsarchitect Mayke Baltussen vertelt wat het ontwerp ervan zo bijzonder maakt.

Wat waren de uitgangspunten bij het landschappelijk ontwerp?
“Vanwege de hoogteverschillen in het gebied was hier al een ‘natuurlijke’ kuil aanwezig, dat hebben we benut. Waterberging was daarbij een belangrijk thema, omdat we in de toekomst meer hevige regenbuien verwachten. De wandelpaden in het hof liggen daarom wat hoger dan de groene beplanting. Het landschap werkt hier als waterberging en de planten zijn daarop afgestemd. De houten gevels, de deels getrapte en groene terrassen versterken het gevoel van de vallei. Het groen van het hof kruipt via het gebouw omhoog, zodat je je er volledig omringt voelt door groene natuur. Hier kan je wonen tussen de bloemen en de bomen, maar toch middenin de stad. Dat maakt het bijzonder.”

Hofjes en binnentuinen bestaan al langer, wat maakt de vallei van De Kuil onderscheidend?
“Dit overstijgt de binnentuin of het hofje! De vallei is veel groter en groener, letterlijk en figuurlijk. Hier worden niet zomaar wat buxushagen en grasmatten neergelegd, maar keken we veel breder naar wat deze plek, de bewoners en de omringende natuur nodig heeft. Zo kozen we voor inheemse beplanting die aansluit op de flora en fauna van de rest van de omgeving en keken we wat er op deze plek in de stad van toegevoegde waarde is voor mens en dier. In het midden van de vallei liggen bijvoorbeeld het buurtplein en nevelplein. Op het eerste plein staan grote picknickbanken waar bewoners samen eten of waar ze feestjes kunnen organiseren. Op het nevelplein staan kleine nevelsproeiers als een verkoelend én leuk element tijdens warme zomers. Wat het verder zo bijzonder maakt is dat je vanaf de straatkant niet ziet welke binnenwereld er achter de woningblokken schuilt. Het weelderig groene hof is straks een soort ‘geheime’ plek voor de hele buurt. Er zijn vijf verschillende entrees, wat het van alle kanten toegankelijk maakt. We willen bewoners en buurtbewoners zo stimuleren door het hof te dwalen.”

Kan je wat meer vertellen over de natuurinclusiviteit van De Kuil?
“Samen met een ecoloog keken we naar de natuurinclusieve en klimaatadaptieve invulling van De Kuil. Ik kan ontzettend veel mooie voorbeelden noemen. Zo is er straks altijd een schaduwrijke plek te vinden, doordat er veel grote bomen en heesters worden geplant. De gekozen planten zijn allemaal goed bestand tegen extreme droogte en zeer natte periodes. Ze versterken bovendien de flora en fauna uit de buurt. Daarbij integreren we nestkasten voor vleermuizen, vogels, insecten, bijen en vlinders op precies de juiste plekken. We leggen grote bloemen- en kruidentuinen aan die insecten, dagvlinders en wilde bijen aantrekken. Die insecten zijn weer een voedselbron voor verschillende stadsvogels. Zo streven we naar een balans en maken we een groene en gezonde leefomgeving voor bewoners en beestjes. Je kunt De Kuil – de gebouwen en de vallei – zien als één ecosysteem, waarin alles elkaar versterkt. De natuur is misschien niet te sturen, maar we hebben aan alles gedacht om het te optimaliseren.”

Hoe beleef je dit straks als je er woont of het bezoekt?
“Ik zie een maximaal groene en geurende wereld, vol bomen en bloemen. Bewoners zitten er op bankjes en kleedjes, horen de vogels en insecten. Mensen zullen er genieten van de zon, gebruik maken van de picknickplekken en kinderen spelen er. Het is zo ontworpen dat het een logisch onderdeel wordt van de dagelijkse routes van de bewoners en buurtbewoners. Er zijn wandelpaden om actief te genieten van het groen, terrassen aan de woningen met zicht op het hof en meerdere zitgelegenheden waar bewoners samen kunnen eten, een boek lezen of bijpraten. Centraal liggen het nevelplein en het buurtplein, waar ik net al over vertelde. Er zijn zoveel mogelijkheden en er is zoveel ruimte, je hoeft je hier nooit te vervelen. Bovendien verwacht ik dat het echt gaat bijdragen aan ontmoetingen tussen (buurt)bewoners. Je hoeft niet naar het park om mensen en gezelligheid op te zoeken, want je hebt een groene vallei voor de deur.”

groene stadstuin

Tot slot, wat is jouw favoriete onderdeel in het landschappelijk ontwerp?
“De manier waarop we klimaatadaptiviteit en gemeenschappelijk gebruik hier combineren, daarmee ben ik erg tevreden. Ik vind het mooi dat we bewoners kunnen laten genieten van het groen, terwijl we ze er ook iets mee leren. Ze zien hier bijvoorbeeld onder hun neus hoe het water wordt opgevangen, maar ook hoe vogels nestelen in de nestkasten. Die bewustwording, dat onze stedelijke woonplek ook een plek voor de natuur is, dat vind ik mooi om aan bij te dragen. De bewoners gaan hier merken hoe goed het voelt om te wonen omringd door groen. Als je hier de deur uitstapt sta je tussen de bomen, terwijl je ook middenin de stad bent. Dat zijn vaak twee uitersten, maar hier verenigen we dat. Dat maakt het een heel fijne en bijzondere plek.”